Wtorek, 18 czerwca 2024 r. 
REKLAMA

Szelest polszczyzny

Data publikacji: 2024-04-26 10:45
Ostatnia aktualizacja: 2024-04-26 20:42

Ogólnie wiadomo, że kochamy język polski, ale warto sprawdzić, w czym i jak się ta miłość przejawia. Dlatego z okazji Dnia Języka Ojczystego grupa językoznawców przeprowadziła sondę wśród Polaków na temat ich postawy wobec polszczyzny. Wniosek ogólny jest taki: język ojczysty nie jest nam obojętny. Ponad 1/3 ankietowanych przyznała, że pokłóciła się kiedyś o to, jak się powinno mówić albo pisać. Kłócimy się głównie z rodziną i znajomymi, dużo rzadziej w sieci. Jesteśmy społeczeństwem wrażliwym na językowe kwestie, co potwierdza także bogata korespondencja kierowana do poradni językowych.

O co się kłócimy? O to, co w języku nowe, i o to, co w nim tradycyjne. Starsze pokolenie broni form utrwalonych w powszechnym zwyczaju i niechętnie przyjmuje nowości językowe. Młodsi natomiast, zwłaszcza kobiety, walczą o feminatywy, uznając je za przejaw nowoczesności. Ogólnie jednak ankietowani twierdzą, że polszczyzna jest bardziej tradycyjna, niż nowoczesna. Na takie postrzeganie języka ojczystego może mieć wpływ szkoła i jej sztywne programy, słabo odpowiadające wymogom współczesności.

Ale o własnej sprawności językowej myślimy dobrze i sobie samym stawiamy dobre stopnie. Tak wynika z sondażu, w którym średnio 20% Polaków wystawiłoby sobie szóstkę, 38% piątkę, a 30% czwórkę. Tylko niewielki procent ankietowanych ma świadomość swoich niedociągnięć: 7%  wystawia sobie trójkę, 2% – dwójkę,  a 1% – jedynkę. Gdy doskwiera nam brak wiedzy o mechanizmach języka, sięgamy do różnych źródeł poprawnościowych. Młodsi szukają odpowiedzi w internecie: w wyszukiwarkach, w słownikach, na portalach poświęconych poprawnej polszczyźnie. Starsi – około 1/5 badanych – w słownikach papierowych.

Na pytanie, gdzie się najładniej mówi po polsku, ankietowani najczęściej wybierają odpowiedź: w teatrze. Świadczy to o tradycyjnym postrzeganiu teatru jako świątyni sztuki i źródła pięknej polszczyzny (nie zawsze odpowiadające rzeczywistości). Świadczy też o tym, że mówiąc o ładnym języku, myślimy o języku mówionym. Drugim bowiem miejscem, gdzie słychać ładny język, jest dla ankietowanych radio. Jednak radia słuchają głównie osoby starsze i to one wybrały tę odpowiedź. Nie cenimy natomiast ani języka w kościele, ani w urzędach. I aż 19% badanych napisało, że nigdzie nie słychać ładnej polszczyzny! Zastanawiające…

Ale ogólnie lubimy nasz język, choć prawie połowa ankietowanych uważa, że to najtrudniejszy język świata. Podoba się nam w nim to, że „ączy” i „szumi”. I że “szeleści”. Że słychać w nim „ą”, „ę”, „sz”, „ż”, „z”, „c”, „dz”. Nawet dla ortografii – tej szkolnej zmory – mamy dużo przyjaznych uczuć, bo blisko 70% procent ankietowanych lubi „kropeczki” i „kreseczki” odróżniające „ó” od „u”, a „ż” od „rz”.

W sumie do języka ojczystego mamy stosunek raczej pozytywny, a na pewno emocjonalny. Zachęcam Czytelników do odwiedzenia strony Rady Języka Polskiego i wczytania się w szczegóły sondażu. Jest o czym myśleć!

Ewa Kołodziejek

Komentarze

@o tym że
2024-05-07 23:16:32
Portugalski szeleści? Raczej rzęzi i charczy czasami, ale na pewno nie szeleści. Castillian, czyli co miałeś na myśli? Chyba, że chodziło ci o kastylijski (hiszpański), czyli castellano :) Ten światowy język nie dość, że jest piękny to na pewno także nie szeleści. Co najwyżej sympatycznie sepleni. Ale gdzie Rzym gdzie Krym. Nie można globalnego hiszpańskiego porównywać do naszego lokalnego polskiego. To zupełnie inne ligi!
@TZ.
2024-04-28 12:24:48
Jesteś małostkowy...
TZ.
2024-04-27 10:49:11
I pewnie większość tych zachwyconych polskim językiem nie zna formy "tak, że" i pisze "także".
O tym że
2024-04-26 19:45:44
O tym że polski jest jednym z najtrudniejszych języków świadczy nie jego szeleszczenie ale jego gramatyka oraz to że nawet natywni użytkownicy tego języka mimo formalnej nauki przez ponad 10 lat mają często problemy z jego poprawnym używaniem - wiele języków szeleści - np chiński ale też języki Azj Zachodniej, portugalski, castilian...

Dodaj komentarz

HEJT STOP
0 / 500